poniedziałek, 2 lutego 2015

Cukrzyca? Co to za choroba?

fot. należy do geekweek.pl
W listopadzie 2013 roku stacja TVN wyemitowała reportaż "pijany cukrem". Jego bohaterem był mężczyzna, który został posądzony o jazdę samochodem pod wpływem alkoholu. Kierujący pojazdem został zatrzymany przez świadków zdarzenia, a na miejsce został wezwany patrol policji. Ponieważ mężczyzna zachowywał się bardzo dziwnie, bełkotał, a w pewnym momencie zaczął uciekać przed reporterem, został obezwładniony przez policjantów. Bohater reportażu nie był pijany. W niedzielę 1 lutego stacja TVN24 opublikowała reportaż o "pijanym" pasażerze autobusu. Mężczyzna dziwnie się zachowywał, był agresywny. Kierowca autobusu podejrzewał, że pasażer jest pod wpływem alkoholu, więc wezwał straż Straż Miejską, która zabrała bohatera reportażu do izby wytrzeźwień. Po przeprowadzonym dwukrotnie badaniu alkomatem okazało się, że człowiek ten nie jest pijany. Co łączy obu panów? CUKRZYCA.

Zacznijmy od tego co to jest cukrzyca.
Cukrzyca jest definiowana jako grupa chorób metabolicznych, charakteryzujących się hiperglikemią - czyli zbyt wysoką ilością cukru we krwi. Hiperglikemia ta wynika z defektu wydzielania lub działania insuliny - hormonu, który odpowiada w naszym organizmie za metabolizm cukrów, białek oraz tłuszczów. U dzieci i młodzieży cukrzyca spowodowana jest zniszczeniem lub niewydolnością komórek beta trzustki, odpowiedzialnych za produkcję insuliny. Drugi typ cukrzycy występuje u osób dorosłych i polega on na oporności komórek na działanie insuliny.

Jak to wygląda w praktyce?
U osoby zdrowej regulacja poziomu glukozy (cukru) we krwi odbywa się "automatycznie". Stężenie jest stale utrzymywane w bezpiecznych dla organizmu granicach. Jeżeli poziom glukozy obniża się - np. pod wpływem wysiłku fizycznego, jednocześnie dochodzi do zmniejszenia wydzielania insuliny i zwiększenia hormonów produkowanych w nadnerczach. Gdy poziom glukozy podnosi się, dochodzi do wydzielania insuliny, która "wprowadza" glukozę do wnętrza komórek, gdzie ulega ona procesom metabolicznym i dostarcza komórkom energii niezbędnej do życia. U osób chorych na cukrzycę mechanizm ten nie działa prawidłowo. Z powodu braku, znacznego niedoboru lub oporności komórek na insulinę poziom glukozy we krwi systematycznie się podnosi. Cukrzyca jest chorobą, której nie da się wyleczyć. Można ją jednak skutecznie leczyć poprzez wprowadzenie insulinoterapii, zdrowego odżywiania i właściwie zaplanowanego wysiłku fizycznego.

Co się stało bohaterom obu reportaży, że zachowywali się jak osoby, które mogą być pod wpływem alkoholu lub środków odurzających?
W ich organizmach doszło do bardzo niebezpiecznej dla cukrzyka sytuacji - hipoglikemii lub hiperglikemii (choć patrząc na objawy brałabym pod uwagę pierwszą sytuację).

Hipoglikemia.
Jest to sytuacja kiedy poziom glukozy we krwi spada znaczniej poniżej normy (60mg/dl). Do sytuacji takiej dochodzi, gdy w organizmie chorego jest nadmiar insuliny (zbyt duża dawka podana w zastrzyku), czy niedobór pokarmu (zbyt mały posiłek, zbyt duży odstęp pomiędzy podaniem insuliny, a posiłkiem).

Objawy:
  • bladość skóry,
  • nadmierna potliwość,
  • drżenie rąk,
  • ból głowy i brzucha, 
  • uczucie głodu lub wstręt do jedzenia,
  • osłabienie, zmęczenie, 
  • niepokój, nadpobudliwość, nietypowe zachowanie, napady agresji, wesołkowatość przypominająca stan upojenia alkoholowego, 
  • zaburzenia mowy,
  • zaburzenia równowagi, 
  • utrata przytomności, możliwość wystąpienia drgawek.
Postępowanie:
  1. Zadbaj o własne bezpieczeństwo.
  2. Zapytaj poszkodowanego, czy na coś się leczy i czy ma przy sobie jakieś leki.
  3. Sprawdź czy na nadgarstku poszkodowanego nie znajduje się bransoletka z informacją "jestem cukrzykiem". Poszkodowany może mieć przy sobie "Zestaw cukrzyka" - glukometr, glukagon czy pen z insuliną.
  4. Wezwij pogotowie ratunkowe.
  5. Jeżeli poszkodowany jest przytomny i potwierdza, że jest cukrzykiem podaj mu coś słodkiego do wypicia lub zjedzenia.
  6. Jeżeli poszkodowany jest nieprzytomny sprawdź funkcje życiowe i ułóż go w pozycji bezpiecznej
  7. Jeżeli u poszkodowanego wystąpił atak drgawek postępuj zgodnie z TYM schematem.
Hiperglikemia.
To sytuacja gdy poziom glukozy w krwi wzrasta znacznie powyżej normy. Bardzo wysoki poziom cukru, utrzymujący się przez dłuższy czas może doprowadzić do kwasicy cukrzycowej, która jest stanem zagrożenia życia chorego. Do wysokiego wzrostu cukru w organizmie dochodzi najczęściej na skutek niedoboru insuliny, podania zbyt małej dawki insuliny po zjedzonym posiłku, pominięcia dawki insuliny po spożytym posiłku. U dzieci najczęstszą przyczyną jest spożywanie między posiłkami słodyczy lub słodzonych napojów. Do hiperglikemii przyczynić się może również przeziębienie, zatrucie, uraz lub rozwijająca się infekcja.

Objawy:
  • wzmożone pragnienie,
  • rozdrażnienie,
  • osłabienie, apatia,
  • ból głowy/brzucha,
  • nudności, wymioty,
  • głęboki oddech,
  • z ust może wydobywać się zapach acetonu (w przypadku rozwijającej się kwasicy),
  • utrata przytomności.
Postępowanie:
  1. Zadbaj o własne bezpieczeństwo.
  2. Zapytaj poszkodowanego czy na coś się leczy i czy ma przy sobie leki - pomóż mu je znaleźć. Poszkodowany wie jaką ilość insuliny powinien sobie zaaplikować.
  3. Sprawdź czy na nadgarstku poszkodowanego nie znajduje się bransoletka z informacją "jestem cukrzykiem".
  4. Wezwij pogotowie ratunkowe. 
  5. Jeżeli poszkodowany jest nieprzytomny sprawdź funkcje życiowe i ułóż go w pozycji bezpiecznej

PAMIĘTAJ!
Nie podawaj nic do jedzenia czy picia osobie, która jest nieprzytomna!

"Zestaw cukrzyka" - glukometr, glukagon, pen z insuliną. fot. Kacper Śnigórski


Jeśli chcecie dowiedzieć się więcej na temat cukrzycy zachęcam Was do przejrzenia poradnika "One są wśród nas. Dziecko z cukrzycą w szkole i przedszkolu", z którego korzystałam podczas przygotowywania tego posta.

1 komentarz:

  1. Cukrzyca typu drugiego, uważana kiedyś za domenę ludzi dorosłych, niestety coraz częściej występuję także u dzieci. Związane jest to z epidemią otyłości.

    OdpowiedzUsuń